İYS ve KVKK uyumlu iletişim, ticari elektronik iletiyi yalnızca geçerli onayı olan kişiye göndermek, bu onayı İleti Yönetim Sistemi (İYS) ile eşit tutmak, ret talebini gecikmeden uygulamak ve kişisel veriyi aydınlatma yaparak, amacıyla sınırlı biçimde işlemek demektir. Bu kontrol listesi, pazarlama ekibinin gönderim öncesinde bakması gereken başlıkları toplar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; kendi durumun için hukuk ekibinle ya da bir avukatla çalış.
Hangi kurallar geçerli?
Türkiye'de pazarlama iletişimini doğrudan ilgilendiren iki ana düzenleme var. Birincisi 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (ETK) ve buna bağlı Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik: SMS, e-posta ve arama gibi elektronik kanallardan gönderilen ticari iletiler için alıcının önceden onayını ve ret hakkını düzenler. İkincisi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK): kişisel verinin hangi hukuki sebeple, hangi amaçla ve ne kadar süre işlenebileceğini, kişiye nasıl bilgi verileceğini düzenler.
İkisi farklı soruları cevaplar. ETK "bu kişiye ticari ileti gönderebilir miyim?" sorusuyla ilgilenir; KVKK ise "bu kişinin verisini bu amaçla işleyebilir miyim, ona bunu anlattım mı?" sorusuyla. Bir kampanyanın sorunsuz olması için ikisinin de karşılanması gerekir.
İYS nedir, ne işe yarar?
İYS, İleti Yönetim Sistemi'nin kısaltmasıdır. Ticari elektronik ileti gönderen işletmelerin (mevzuattaki adıyla hizmet sağlayıcıların) aldıkları onayları kaydettiği ve alıcıların bu onayları görüp yönetebildiği ulusal sistemdir. Alıcılar İYS üzerinden hangi markanın kendilerine hangi kanaldan ileti gönderme izni olduğunu görebilir ve ret haklarını kullanabilir.
İYS'de izinler kanal bazında tutulur: arama, mesaj (SMS) ve e-posta. Pazarlama tarafı için pratik sonucu şudur: kendi veritabanında "izinli" görünen bir kişi İYS'de ret durumundaysa, gönderim listesi İYS'deki güncel duruma göre düzeltilmelidir. Bu yüzden izinlerin İYS ile düzenli olarak eşitlenmesi gerekir.
Gönderim öncesi kontrol listesi
Aşağıdaki başlıkları her yeni kampanyada ya da yeni bir veri kaynağı eklendiğinde gözden geçir.
1. Onay ve İYS
- Ticari ileti göndereceğin her kişi için kanal bazında geçerli bir onay var mı?
- Onay kayıtların İYS ile eşit mi; İYS'de ret durumundaki kişiler gönderimden çıkarılıyor mu?
- Onayın ne zaman, hangi kaynaktan (form, mağaza, çağrı merkezi) ve hangi metinle alındığı kayıtlı mı?
- Alıcı tipi (bireysel ya da tacir) doğru işaretlenmiş mi? Mevzuat iki grup için farklı kurallar öngörebilir; hukuk ekibinle netleştir.
- Yeni bir veri kaynağı eklediğinde (fuar listesi, iş ortağı verisi) bu kişilerin onay durumu ayrıca kontrol ediliyor mu?
2. İletinin içeriği
- İleti, gönderenin kim olduğunu açıkça gösteriyor mu?
- Her ticari iletide alıcının kolayca ret bildiriminde bulunabileceği bir yol var mı (e-postada abonelikten çıkma bağlantısı, SMS'te ret talimatı gibi)?
- Bilgilendirme amaçlı bir ileti (sipariş, kargo, randevu) içine kampanya ya da tanıtım içeriği eklenmiş mi? Böyle bir ileti ticari ileti sayılabilir.
- SMS'te kullanılan gönderici adı ve İYS marka kodu doğru mu?
3. Ret ve izin geri çekme
- Ret talepleri hangi kanaldan gelirse gelsin (İYS, e-posta bağlantısı, SMS, çağrı merkezi) tek bir yerde toplanıyor mu?
- Ret, mevzuatta öngörülen süre içinde tüm kanallara ve tüm kampanya araçlarına yansıyor mu?
- Zamanlanmış ya da çalışmakta olan otomatik akışlar, izni geri alınan kişiyi gönderimden düşürüyor mu?
- Ret eden kişilerin listesi, yanlışlıkla yeniden yüklenen eski bir dosyayla ezilmeye karşı korunuyor mu?
4. KVKK: aydınlatma ve amaç
- Veri topladığın her formda aydınlatma metni gösteriliyor mu ve metin gerçekte yaptığın işlemeyi anlatıyor mu?
- Açık rızaya dayanan işlemeler için rıza ayrı, bilgilendirilmiş ve özgür iradeyle alınıyor mu?
- Topladığın veri, belirttiğin amaçla sınırlı mı; ihtiyaç olmayan alanları toplamaktan kaçınıyor musun?
- Verinin ne kadar saklanacağı tanımlı mı, süre dolduğunda silme ya da anonimleştirme yapılıyor mu?
- Veriye kimlerin eriştiği belli mi; pazarlama araçlarındaki kullanıcı yetkileri gözden geçiriliyor mu?
5. Çerezler ve ölçüm
- Zorunlu olmayan çerezler (analitik, pazarlama) ziyaretçi onay vermeden çalışmıyor mu?
- Çerez banner'ında kabul etmek kadar reddetmek de kolay mı?
- Ziyaretçinin tercihi Google etiketlerine ve reklam piksellerine doğru şekilde iletiliyor mu?
- Çerez tercihi değiştiğinde ölçüm ve kişiselleştirme bu yeni tercihe göre çalışıyor mu?
ETK onayı, KVKK açık rızası ve çerez onayı aynı şey mi?
Hayır. Üçü de kişiden alınan bir "evet" gibi görünse de farklı şeyleri düzenler ve birinin varlığı diğerinin yerine geçmez. Aşağıdaki tablo genel ayrımı özetler; somut metinlerin nasıl kurgulanacağını hukuk ekibinle netleştir.
| Ticari ileti onayı (ETK) | KVKK açık rızası | Çerez onayı | |
|---|---|---|---|
| Neyi kapsar? | SMS, e-posta, arama gibi kanallardan ticari ileti gönderilmesini | Kişisel verinin, açık rızaya dayanan belirli bir amaçla işlenmesini | Sitede zorunlu olmayan çerez ve benzeri teknolojilerin kullanılmasını |
| Nerede yönetilir? | İşletmenin kayıtları ve İYS | İşletmenin rıza kayıtları | Çerez yönetim aracı ve rıza kayıtları |
| Kanal ya da kategori bazında mı? | Kanal bazında (arama, mesaj, e-posta) | Amaç bazında | Kategori bazında (analitik, pazarlama gibi) |
| Geri alınabilir mi? | Evet, ret hakkı her zaman kullanılabilir | Evet, rıza geri alınabilir | Evet, tercih değiştirilebilir |
Uyumu süreç haline nasıl getirirsin?
Uyum tek seferlik bir kontrol değil, her gönderimde kendiliğinden işleyen bir süreç olmalı. Elle yapılan kontroller kampanya sayısı arttıkça atlanır. Pratikte işe yarayan yaklaşım, kuralları bir kez tanımlayıp tüm kanallara aynı şekilde uygulatmaktır:
- İzinleri tek profilde topla: Her kişinin kanal izinleri, İYS durumu ve çerez rızası aynı yerde, tarih ve kaynak bilgisiyle dursun.
- İYS ile düzenli eşitle: İzin değişikliklerini İYS'ye gönder, İYS'deki güncel durumu geri çek.
- Filtreleri kanal ayarına göm: İzin kontrolü kampanyayı kuran kişinin hatırlamasına bırakılmasın, her gönderimde otomatik uygulansın.
- İçeriği kategorize et: Pazarlama ve işlemsel iletiler ayrı işaretlensin; sıklık kuralları ve izin kontrolü buna göre çalışsın.
- Kayıt tut: Kime neden gönderildiğini, kime neden gönderilmediğini sonradan görebilmelisin.
En sık yapılan hatalar neler?
Uyum sorunlarının çoğu kötü niyetten değil, dağınık süreçlerden doğar. Pazarlama ekiplerinin en sık düştüğü tuzaklar şunlar:
- Eski listeyi yeniden kullanmak: Aylar önce dışa aktarılmış bir dosya, o tarihten sonra ret eden kişileri hâlâ izinli gösterir.
- Kanalları karıştırmak: E-posta izni olan kişiye SMS göndermek; izinler kanal bazında ayrı tutulmalıdır.
- Ret talebini tek araçta uygulamak: Kişi e-posta aracında listeden çıkar ama aynı kişi SMS aracında ya da çalışan bir otomasyonda kalır.
- Bilgilendirme iletisine kampanya eklemek: Kargo bildiriminin altına indirim kodu eklemek iletinin niteliğini değiştirebilir.
- Onayın kaynağını kaydetmemek: Kişinin izin verdiğini sonradan gösteremediğinde onayın bir anlamı kalmaz.
- Çerez banner'ını yalnızca görüntü olarak kurmak: Banner reddedilse bile pikseller çalışmaya devam ediyorsa tercih uygulanmıyor demektir.
Segmage bu süreçte nasıl yardımcı olur?
Segmage'de SMS entegrasyon ayarında İYS filtresini açar, alıcı tipini (bireysel ya da tacir) seçer, mesaj başlığını ve İYS marka kodunu bir kez girersin; İYS'de izni olmayan numaralar gönderimden çıkarılır. İYS kaydı sayfasından izinleri İYS ile senkron edebilir, toplu çekip toplu gönderebilirsin. E-postada da gönderimden önce İYS ve kanal izni kontrol edilir.
Müşteri profilinde izin kayıtları, izin tarihi ve kaynağıyla birlikte görünür. Yolculuklarda iletişim sıklığı kuralları içerik kategorisine göre çalışır, işlemsel içerik sınırdan muaf tutulabilir; karar günlüğü ise iletişim izni geri alındığı için kime gönderilmediğini kişi bazında gösterir. Çerez tarafında banner, kategoriye göre script engelleme, Google Consent Mode v2 sinyalleri ve rıza kayıtları aynı platformdadır; banner ayarlarında bir KVKK kontrol listesiyle eksikleri görebilirsin.
İzin kontrolü kampanyayı kuranın hafızasına değil, sistemin kurallarına emanet edilmeli.
Sık sorulan sorular
İYS nedir?
İYS, İleti Yönetim Sistemi'dir. İşletmelerin ticari elektronik ileti onaylarını kaydettiği, alıcıların da bu onayları görüp ret haklarını kullanabildiği ulusal sistemdir. İzinler arama, mesaj ve e-posta kanalları için ayrı ayrı tutulur.
Sipariş ve kargo bilgilendirmesi için onay gerekir mi?
Ticari amaç taşımayan, mevcut bir işlemle ilgili bilgilendirme iletileri genel olarak ticari ileti kapsamında değerlendirilmez. Ancak bu iletiye kampanya, indirim ya da tanıtım içeriği eklendiğinde durum değişebilir. Sınır durumlarda hukuk ekibine danış.
Çerez onayı, ticari ileti onayı yerine geçer mi?
Hayır. Çerez onayı sitede hangi çerezlerin çalışabileceğiyle ilgilidir; SMS, e-posta ya da arama ile ticari ileti gönderme izni vermez. Ticari ileti onayı ayrıca alınmalı ve İYS'ye kaydedilmelidir.
Müşteri iznini geri çekerse ne yapmalıyım?
Ret talebini tüm kanallara ve tüm gönderim araçlarına, mevzuatta öngörülen süre içinde yansıtmalısın. Bunun için izinlerin tek bir profilde tutulması ve çalışan otomatik akışların gönderim anında izni yeniden kontrol etmesi en güvenli yoldur.
Bu liste hukuki uyum için yeterli mi?
Hayır. Bu liste pazarlama ekibinin gündelik kontrolleri için bir başlangıç noktasıdır. Aydınlatma metinleri, rıza metinleri, veri saklama süreleri ve yurt dışına veri aktarımı gibi konular işletmeye özgü değerlendirme gerektirir.



